Darmowe ebooki » Jasełka » Betlejem polskie - Lucjan Rydel (czytelnia online za darmo txt) 📖

Czytasz książkę online - «Betlejem polskie - Lucjan Rydel (czytelnia online za darmo txt) 📖».   Wszystkie książki tego autora 👉 Lucjan Rydel



1 2 3 4 5 6 7 8
Idź do strony:
w purpurze i w koronie, z naczyniem, w którym błyszczy złoto. Sama na bok usunąwszy się, przepuszcza Jagiełłę przed szopę, za nim kroczą powoli Zygmunt August w kołpaku W. Ks. Litewskiego z aktem Unii Lubelskiej w ręku. Rozstąpili się na boki, a Jagiełło klęka. JAGIEŁŁO46
Wszystko nam dałeś, co dać mogłeś Panie: 
W glorii złotej długie panowanie, 
I Apostolstwo świętej Twojej wiary, 
I zwycięstwami szumiące sztandary, 
I w jedną złotą związałeś Koronę 
Narody bratnią miłością złączone; 
Przez ten wiek złoty naszego żywota 
Dziś od nas, Panie, racz przyjąć dar złota. 
 
Złożył złoto u stóp Najświętszej Panny i powstawszy, usuwa się trzeciemu królowi, który nadchodzi poprzedzony orszakiem: Batory w węgierskim kopieniaku i okrągłej czapce z kapłonią kitą, idzie obok Władysława IV i Jana Kazimierza, ubranych w stroje szwedzkie i czarne kapelusze z piórami strusimi. Za nimi zbliża się Jan III w płaszczu królewskim, narzuconym na długi żupan i w koronie na głowie. W ręku pozłocista puszka z kadzidłem. Podchodząc ku szopie, zdejmuje koronę z głowy. SOBIESKI47
klęka
Ciebie Boga chwalimy 
I Panem wyznawamy; 
Z kadzidlanymi dymy 
Serca i miecz bez plamy 
Do Ciebie podnosimy 
Przeciwko pohańcowi 
Twa Moc nas powołała, 
Rycerze my Krzyżowi; 
Nie nam, nie nam bądź chwała, 
Lecz Twemu Imieniowi. 
Kadzidło woni drogiej 
Niesiemy Tobie w dani. 
A księżyc złotorogi 
Niebieskiej naszej Pani 
Rzucimy dziś pod nogi.  
 
Złożywszy kadzidło, podnosi się i odstępuje na bok, dając znak ręką Husarzowi, który stał w głębi poza nim z turecką chorągwią zieloną, na której złoty półksiężyc. Muzyka gra marsz tryumfalny Sobieskiego. Aniołowie w szopie biorą Dzieciątko ze żłobu na ręce i podają Matce. Na ramiona i głowę Najświętszej Panny zarzucają olbrzymi płaszcz, drogimi kamieniami sadzony, po czym Jej i Dzieciątku na głowy kładą korony, tak iż przemieniła się w Bogarodzicą Częstochowską. HUSARZ SKRZYDLATY48
w takt muzyki postępuje ku szopie z kopią i zieloną wezyrską chorągwią
Bogarodzico Dziewico, 
Polskiej Korony Królowo, 
Miecza mego błyskawicą 
I krwią moją purpurową 
Służyłem Ci, sługa wierny, 
Skrzydlaty Husarz pancerny.  
 
Chorągiew wezyrską z potrzaskanym drzewcem i wielkim srebrnym półksiężycem ściele do nóg Najświętszej Panny.
W Twe Imię, Dziecino Boża, 
Gromiłem Turki, Tatary, 
Polski od morza do morza 
Broniłem i świętej wiary: 
Jam chrześcijaństwa straż przednia 
Spod Chocima i spod Wiednia, 
 
usuwa się na bok.
Przygrywka na nutę pieśni konfederackiej — wchodzi KONFEDERAT BARSKI49
w kontuszu i delii z szablą w garści. Przed szopą zdejmuje z głowy konfederatkę
Otom z tych, co byli w Barze, 
Konfederaccy rycerze, 
Przy ojczyźnie i przy wierze 
Stałem i przy tym sztandarze, 
Gdzie z Krzyżem Pańskim wyszyty 
Był herb Rzeczypospolitej. 
Na schizmę i na gwałt carski 
Podniosłem tę karabelę, 
A dziś, konfederat barski, 
W proch się przed tym żłóbkiem ścielę — 
Polak, defensor Mariae50, 
Błagam niech Patria51 odżyje! 
 
Pochylony kornie52, karabelę dorzuca do darów leżących na progu szopy i ustępuje na bok. Przygrywka na nutę Raz pamiętam z wieczora, wchodzi Kosynier kościuszkowski z kosą. KOSYNIER53
przykląkł na oba kolana
Przenajświętsza Panieneczko 
Chcę Ci ucałować nóżki, 
Bom Twoje krakowskie dziecko, 
Twój kosynier spod Kościuszki. 
Oj, Częstochowska Panienko 
I Ty Dziecino Najsłodsza, 
U Racławic ja tą ręką 
Moskwę kosił, jako potrza. 
Przed zbójcami moskiewskimi 
Naszej zagrody domowej 
Broniliśma i tej ziemi 
I Ciebie naszej Królowej. 
Oj siekliśmy, co się zmieści, 
Aże krwią spłynęło pole — 
Dziś Ty nas pociesz w boleści, 
Wejźryj na polską niedolę. 
 
Czerwoną krakuskę kładzie, jako dar spod stopy Matki Boskiej i usuwa się o parę kroków.
W takt przygrywki Marsza Legionów wchodzi Legionista spod Dąbrowskiego. LEGIONISTA54
Pani niebieskiego dworu, 
Pod Dąbrowskim jenerałem 
Z mieczem w garści hardo stałem, 
Broniąc polskiego honoru. 
Jak tej Ojczyzny, co umarła, 
I Twoim byłem żołnierzem, 
Tak nam daj, niechaj odbierzem, 
Co nam obca moc wydarła. 
 
Zniżywszy szablę do ziemi, salutuje, po czym ustępuje na bok, czyniąc miejsce Ułanowi z 1831 r. który wkracza przy dźwiękach melodii: Na wojence jak to ładnie. UŁAN z 1831 r.55
salutuje szablą
Ułan z polskiego powstania, 
Spod Wawru i Ostrołęki, 
Do stóp Najświętszej Panienki 
I Jezusa szablę skłania, 
Prawy syn dawnych Polaków 
Spod Orła Białego znaków. 
Pani, która w Częstochowie 
Królujesz i w Ostrej Bramie, 
Jam dał tę szablę i ramię 
I krew i serce i zdrowie 
Ojczyźnie mojej i Tobie 
I Synowi Twemu w żłobie. 
Ty, co zrodziłaś na sianie 
Boga w Betlejem, w stajence, 
Do Ciebie podnoszę ręce, 
Usłysz Ty moje wołanie: 
Niech się odrodzi na nowo 
Twój Naród, Polska Królowo! 
 
Odstępuje na bok. Z przygrywką na nutę: Boże coś Polskę podchodził do szopy Powstaniec z 1863 r., ubrany w czamarkę obszytą barankiem i rogatywką czarną. Pałasz w ręku, strzelba na ramieniu. POWSTANIEC z 1863 r.56
przyklęka
Na walkę orężną my wstali ostatni 
Za polskie Królestwo to Twoje, 
Pierś nagą na ogień stawiając armatni, 
Twe imię-śmy mieli za zbroję. 
Z imieniem Twym szliśmy pod knut w kazamaty57, 
Nie bledli i pod szubienicą, 
Ty duchy męczeńskie, Swych ziem krwawe kwiaty, 
Zbierałaś, o Bogarodzico. 
O policz je Matko, te męki, te klęski 
I pokaż je Swemu Synowi, 
Niech Twemu ludowi da doli hart męski, 
Niech serce w nich chore uzdrowi! 
 
Odstąpił. Przygrywka na nutę: Dręczy lud biedny... W szarej kapocie, mnąc w ręku czapkę wysuwa się ku szopie Unita podlaski UNITA58
pada na twarz, jak podczas Podniesienia i ręce podnosi
W Polsce dziś radość wszędzie 
Wszyscy łamią opłatek, 
Więc ja też po kolędzie 
Przychodzę na ostatek; 
Sam Pan Jezus mnie wita, 
Bom z Podlasia Unita. 
Ani na mnie pancerze, 
Ani błyszczą kontusze, 
Lecz trwam w ojców mych wierze 
I w niej oddać chcę duszę; 
Co po mieczu i tarczy? 
Boska pomoc wystarczy. 
Przyszedłem do Betlejem, 
Przed Panem się uniżę, 
Bo w udręczeniu mdlejem 
I marzniem na Sybirze! 
Udziel Matko swej łaski, 
By lud wytrwał podlaski. 
 
Na kolanach zbliża się do Matki Boskiej, która mu kładzie rękę swą na głowie
Z muzykę na nutę Boże Ojcze Twoje dzieci z przeciwnej strony weszła Mieszczka z Księstwa Poznańskiego, ubogo ubrana kobiecina z chustką na głowie. Przystąpiła do szopy, klęka i ręce wyciąga błagalnie. MIESZCZKA Z KSIĘSTWA POZNAŃSKIEGO59
Zdrowaś Maryjo, co królujesz w chwale, 
Tobie na progu betlejemskiej stajni 
Składamy krzywdy, jęki, łzy i żale, 
My, co ucisku od dziecka zwyczajni. 
Jam, jak Ty, — matka! Idę spod Poznania: 
Prusak nam dzieci dręczy męką szkolną, 
Mowy i pieśni polskiej nam zabrania 
Modlić się nawet po polsku nie wolno!60 
Zlituj się Matko i wejrzyj na Księstwo, 
Ubłagaj za nas Boskie Swoje Dziecko! 
Niech naszym dzieciom siłę da i męstwo, 
Niech skruszy przemoc i butę niemiecką! 
 
Z płaczem przypada obok Unity do nóg Bogarodzicy. Za mieszczką wbiegło kilkanaścioro Dzieci szkolnych DZIECI SZKOLNE61
padając na kolana przed szopą
Jezu, Maryjo, 
Niemcy nas biją! 
  I. DZIEWCZYNKA
z płaczem
Matko Jezusa kochana, 
W szkole skatował mnie trzciną... 
  I CHŁOPCZYK
I mnie, Najświętsza Dziecino! 
Patrz, na głowie jaka rana... 
  II CHŁOPCZYK
Mnie kopał, targał za włoski...  
  II DZIEWCZYNKA
starsza, do małej, sześcioletniej, która nieśmiało klęczała na boku
Chodź Zosiu do Matki Boskiej 
 
prowadzi ją
Pokaż Najświętszej Panience 
Pokrwawione swoje ręce. 
  MAŁA DZIEWCZYNKA
wyciąga obie rączki pokrwawione ku Bogarodzicy III CHŁOPCZYK
z płaczem
Nie daj nas, mały Jezusku! 
  III DZIEWCZYNKA
Broń nas, Matko Jezusowa! 
  I CHŁOPCZYK
Każą modlić się po prusku... 
  II DZIEWCZYNKA
A po polsku ani słowa! 
  IV DZIEWCZYNKA
najstarsza klęczała w tyle za innymi, wstaje, podchodzi do szopy i wyciąga trzymany w ręku przez fartuszek — niemiecki katechizm
Katechizm niemiecki mamy! 
 
wyciąga rękę z książką ku Najświętszej Marii Pannie. Aniołowie, którzy weszli byli z Piastem i stanęli po obu stronach szopy, płaczą, słuchając skarg Dzieci Szkolnych. I ANIOŁ
ze łzami w głosie
Na książce czerwone plamy... 
Dziewczynie krew z ręki ciecze. 
  II ANIOŁ
do dziewczynki z katechizmem
Złóż między największe dary, 
Między bohaterów miecze, 
Między zdobyte sztandary! 
 
Dziewczynka kładzie niemiecki katechizm obok chorągwi wezyrskiej, u stop Matki Boskiej. LEGIONISTA z 1914 r.62
z przewiązaną głową
Niczym był dla nas trud, rany, kalectwo, 
Gdy nam przypadłe naszej krwi szkarłatem 
Wypisać Polsce żywota świadectwo 
Przed Tobą, Boże, i przed całym światem, 
I pod królestwo Twoje, Pani święta, 
Uczynić z grobów naszych fundamenta! 
 
podchodzi ku żłóbkowi i klęka. UŁAN BELINY63
Precz z martwotą i zgnilizną, 
Z małoduszną trwogą precz! 
Tobie Boże i Ojczyzno 
Piersi nasze krwią niech bryzną 
I niech w garści błyska miecz! 
 
salutuje. BOGARODZICA
podnosi się na progu szopy i stojąc, oddaje Dzieciątko Aniołom Piastowym, którzy je podnoszą w górę i trzymają wysoko, na tle rozpiętych białych skrzydeł. Najświętsza Panna oburącz rozpościera swój olbrzymi drogimi kamieniami naszywany płaszcz, pod którym cisną się i tulą Unita podlaski, Mieszczka poznańska, Dzieci szkolne; garną się podeń Królowie, Szlachta, Rzemieślnicy, Pasterze. Zwrócona ku Dzieciątku, klęka przed Nim na progu szopy i wówczas widać na płaszczu perłami szytego białego orła. Wszyscy klękają. MATKA BOSKA
klęcząc, ręce składa błagalnie
Synu mój, Boże, oto ja na czele 
Poddanych moich padam na kolana, 
W proch się przed Twoim Majestatem ścielę, 
Łzami zalana! 
Królową swojej Korony mnie zowie 
Naród mój biedny, co mi służy wiernie, 
Lecz ta Korona złota na mej głowie — 
Rani jak ciernie! 
 
Zdejmuje koronę i w obu rękach wzniesioną, trzyma przed Dzieciątkiem
Bo z łez jej perły, ze krwi jej rubiny, 
Złoto jej ciężkie, jak kajdan żelastwo... 
Synu Niebieski, ziemskie moje syny 
Są wrogów pastwą! 
 
kładzie koronę na głowę
Patrz, cała Polska pod mój płaszcz się garnie 
I z pochyloną w jarzmie wrogów szyją, 
lekiem się skarży na swoje męczarnie: 
Matko! Maryjo! 
A ja, bolesna, jako na Golgocie, 
Słucham ich płaczu, serce krwią mi broczy 
I żebrząc dla nich łaski, zwracam do Cię 
Błagalne oczy... 
 
pochyla się głęboko przed Synem
Grzeszni są, Panie, lecz w piekielnej pysze, 
Stokroć są gorsi ciemięzce zuchwali, 
Ich serce jadem nienawiści dysze 
W piersiach ze stali. 
Grzeszni są, Panie, lecz sto lat pokuty, 
Sto lat niewoli przetrwali za karę, 
A duch wynieśli jadem niezatruty 
I żywą wiarę! 
Grzeszni są, Panie, lecz Ty, co przyrzekasz: 
„Ja nadłamanej trzciny nie dołamię”; 
Na prośbę Matki już ich dłużej nie karz, 
Powściągnij ramię! 
 
wyciąga ręce
Na żywot Matki, na piersi matczyne, 
Które Cię karmią, na krzyż Twój i mękę — 
Błagam: Odrodzin przybliż im godzinę! 
Podaj im rękę! 
 
z płaczem całuje stopy Dzieciątka CHÓR WSZYSTKICH LUDZI
przy dźwiękach organu i dzwonów krakowskich w oddali, śpiewa
Podnieś rączkę Boże Dziecię, 
Błogosław Ojczyznę miłą — 
W zdrowiu ducha, w mężnym bycie 
Wspieraj jej siły Swą siłą, 
Dźwignij i okryj ją chwałą 
Między wolnymi ludami... 
  CHÓRY ANIELSKIE
przy wtórze anielskiej muzyki
A Słowo Ciałem się stało 
I mieszkało między nami. 
 
Dzieciątko rączkę podnosi do błogosławieństwa. ZMIANY I UZUPEŁNIENIA W III AKCIE w układzie TADEUSZA KREMERA

Dla użytku sceny dzisiejszej zmiany T. Kremera należy wprowadzić po słowach Unity, a z pominięciem poprzedzających słów Powstańca z r. 1863 według Rydla.

Słychać dźwięki Hejnału z wieży Mariackiej. Wchodzą wolno: Mickiewicz, Słowacki i Krasiński i przyklękają przed Żłóbkiem. MICKIEWICZ64
Boga Rodzico! Mario! W dniach zaguby 
Królowie nasi, modląc Twej obrony 
I Twej przyczyny, ze świętymi śluby 
Na Twym ołtarzu kładli swe korony 
Wiekami stare, któreś Ty im potem 
Wracała, jakby nowym były złotem 
I diamentem: dziw chwytał za oko, 
Tak były jasne, piękne i szeroko. 
Oto my teraz u Twych stóp składamy 
Nasze żywoty i nasze nadzieje: 
Niech i nad nami oko Twe jaśnieje. 
Niech i my w Tobie swą obronę mamy. 
Pośród pastuszków syn Twój urodzony, 
Przed maluczkimi uchylił zasłony, 
To im objawił, co krył przed wielkimi. 
Oto maluczcy także pastuszkowie 
Królestwa Twego, Polski Twej synowie, 
Oto z rękami powyciąganymi 
Klęczą przed Tobą; jak kwiaty w posusze 
O kroplę rosy, tak błagają Ciebie, 
Abyś to dla nich uczyniła w niebie, 
O co ich polskie proszą serca, dusze: 
Objaw nam sposób ojczyzny zbawienia. 
A jeśli ciężkie były przewinienia, 
Jeśli krwią trzeba odpowiedzieć za nie, 
Na nas niech spadnie wszelkie ukaranie. 
Niech w odkupieniu nasza krew się toczy, 
Lecz niech do Polski Bóg nawróci oczy. 
Niech jej przebaczy i niech już odwoła, 
Którego posłał — z gniewem swym — anioła. 
 
Pochyla głowę i tak
1 2 3 4 5 6 7 8
Idź do strony:

Darmowe książki «Betlejem polskie - Lucjan Rydel (czytelnia online za darmo txt) 📖» - biblioteka internetowa online dla Ciebie

Uwagi (0)

Nie ma jeszcze komentarzy. Możesz być pierwszy!
Dodaj komentarz