Darmowe ebooki » Poemat » Hajdamacy - Taras Szewczenko (gdzie w internecie można czytać książki za darmo TXT) 📖

Czytasz książkę online - «Hajdamacy - Taras Szewczenko (gdzie w internecie można czytać książki za darmo TXT) 📖».   Wszystkie książki tego autora 👉 Taras Szewczenko



1 2 3 4 5 6 7 8 9
Idź do strony:
Taras Szewczenko Hajdamacy

 

tłum. Leonard Sowiński

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

ISBN 978-83-288-3988-5

Hajdamacy Strona tytułowa Spis treści Początek utworu Introdukcja Hałajda Konfederaci Tytar Święto w Czehrynie Trzeci kur Czerwona uczta Hupalowszczyzna Uczta w Łysiance Lebedyn Gonta w Humaniu Epilog Przypisy Wesprzyj Wolne Lektury Strona redakcyjna
Hajdamacy1
Świat stoi, a wszystko i mija, i ginie, 
Lecz o tym, skąd idzie i kędy przepada — 
I dureń, i mądry nie wiedzieć co gada... 
Ten żyje, ów kona... Owo się rozwinie, 
A tamto zwiędnieje, na wieki zwiędnieje — 
I liście pożółkłe gdzieś wicher rozwieje. 
A świat tak i będzie, taki sam wschód słońca, 
I gwiazdy tak samo popłyną bez końca, 
I ty, jak i zwykle, o mój białolicy! 
Po niebios błękitach w noc jasną przelecisz, 
Popatrzysz się w czyste zwierciadło krynicy 
I w morze bez granic — i znowu zaświecisz, 
Jak nad Babilonu wiszącym ogrodem, 
Nad starą mogiłą i biednym jej rodem. 
O wieczny mój! z tobą, sam nie wiem dlaczego, 
Jak z bratem czy siostrą rozmawiam z ochotą 
I dumkę ci śpiewam z natchnienia twojego... 
Ach, radźże mi dzisiaj z tą krwawą tęsknotą! 
Nie jestem samotny, nie jestem sierotą... 
Mam dziatki — a nie wiem, co robić mam z nimi! 
Grzech ukryć je w sobie — te duchy żyjące, 
Bo może to braci pocieszy na ziemi,  
Gdy ujrzą te słowa i łzy te palące, 
Którymi pieśń moja płakała nad nimi... 
O, nie! nie ukryję — wszak to duch żyjący! 
Jak błękit niebieski bez granic widnieje, 
Tak duch bez początku i śmierci istnieje... 
Lecz gdzież to on będzie?... dźwięk przemijający!.. 
Ach! dajcież przynajmniej choć pamięć mi swoją, 
Bo ciężką jest piersi bezsławna mogiła... 
Kochała was ona, o kwiaty wy moje! 
I dolę tę waszą opiewać lubiła... 
Tymczasem do świtu zaśnijcie, me dzieci, 
A ja wam Watażki2 poszukam po świecie. 
 

*

Hajże, zuchy, Hajdamacy! 
Świat wielki do woli, 
Lećcie chłopcy, pohulajcie, 
Poszukajcie doli. 
Syny moje niedorosłe, 
Nierozumne dzieci, 
Kto was szczerze, sierot biednych, 
Przygarnie na świecie?... 
Syny moje! orły moje! 
Ej, na Ukrainę! 
Choć i licho tam się zdarzy, 
Toć pośród rodziny. 
Tam znajdziecie dusze szczere, 
Zginąć wam nie dadzą; 
A tu... a tu... ciężko, dziatki! 
Kiedy w dom wprowadzą, 
Powitają was ze śmiechem, 
Ten już zwyczaj mają — 
Wszyscy wielcy, drukowani, 
Słońce nawet łają... 
„Nie z tej strony — mówią — wschodzi, 
I nie dobrze świeci,  
Tak by — mówią — należało...” 
Co tu robić, dzieci! 
Trzeba słuchać, któż wie? może  
Nie tak słońce wschodzi — 
Toć piśmienni wyczytali... 
Rozum dziwy płodzi! 
A cóż na was rzekną oni? 
O, znam waszę sławę! 
„Niech, powiedzą, spoczywają 
Póki ojciec wstanie 
I rozpowie po naszemu 
O tym tam hetmanie! 
Co tam kiep ten wygaduje 
Zmarłemi słowami — 
I jakiegoś tam Jaremę 
Prowadzi przed nami, 
Odzianego w świtę3 szarą 
I w łapcie łyczane... 
Ej, na próżno widać w szkole 
Łatano ci boki! 
Po Kozactwie, po Hetmaństwie 
Mogiły wysokie, 
Nic się więcej nie zostało, 
I te — rozkopane. 
Próżna praca, panie bracie! 
Jeśli chcesz mieć grosze 
A w dodatku sławę próżną, 
Śpiewaj nam Matroszę, 
Lub Nataszę, radost’ naszę, 
Sułtàn, parkét, szpory4 — 
Ot gdzie sława!... a on śpiewa 
Hraje synie more5, — 
I sam płacze, za nim szlocha 
Siermiężna gromada...” 
Prawda, prawda; mędrce moi 
Dzięki — i to rada... 
Kożuch ciepły, szkoda tylko, 
Że nie na mnie szyty, 
A rozumne słowo wasze 
Łgarstwami podbite. 
Wybaczajcie — dla słów takich 
Uszu nie ma u mnie. 
Nie zaproszę was do siebie! 
Wy bardzo rozumni, 
A ja dureń; wolę sobie 
W kącie mojej chatki 
Sam zaśpiewać i zapłakać, 
Jak dziecię bez matki. 
Oj, zaśpiewam... — igra morze, 
Wichry powiewają, 
Step czernieje i mogiły 
Z wiatrem rozmawiają. 
Oj, zaśpiewam... — rozwarły się 
Mogiły wysokie, 
Zaporoże6 aż po morze 
Kryje step szeroki, 
Atamani na bachmatach 
Poprzed buńczukami7 
Przelatują... a porohy8 
Między sitowiami 
Ryczą, jęczą — gniewają się, 
Nucą coś strasznego; 
Przysłucham się, rozżalę się, 
Zapytam którego: 
Czemu, starzy, smutni tacy? 
— „Synu! zła godzina... 
Dniepr się na nas gniewa czegoś, 
Płacze Ukraina!...” 
I ja płaczę... A tymczasem 
Świetnymi pocztami 
Występują atamani, 
Setnicy z popami 
I hetmani... każdy w złocie, 
Chatki mej nie minie... 
Weszli, kupią9 się koło mnie, 
I o Ukrainie 
Rozmawiają, wspominają: 
Jak Sicz10 budowali, 
Jak Kozacy na bajdakach11 
Porohy mijali, 
Jak po morzu buszowali, 
Grzali się w Skutarze12 — 
I jak lulki13 zapaliwszy 
W Polsce na pożarze, 
Znów witali Ukrainę, 
Jak bankietowali... 
„Rżnij, kobzarzu14, lej, szynkarzu!” 
Kozacy hukali! 
Dziad nalewa, nie poziewa, 
Nie odpocznie, rwie się, 
Kobzarz uciął, a Kozacy 
Aż Chortyca15 gnie się... 
Metelice i hopaki16 
Hurtem odcinają, 
Kufle chodzą i przechodzą, 
Tak i wysychają. 
Hulaj, panie, nie w żupanie, 
Wichrze pośród pola! 
Graj, kobzarzu, lej, szynkarzu, 
Póki wstanie dola, 
W bok się wziąwszy, na przysiadki17 
Parobcy z dziadami: 
„Ot tak, chłopcy, dobrze, dziatki! 
Będziecie panami!” 
Atamani wpośród uczty — 
Niby jaka Rada — 
Chodzą sobie, rozmawiają... 
Wielmożna gromada 
Nie wytrzyma — i tupnęła 
Starymi nogami... 
A ja patrzę, wpatruję się, 
I śmieję się łzami. 
Ach, śmieję się, patrzę, zalewam się łzami, — 
Nie jestem sam jeden, jest z kim żyć na świecie; 
Wśród domku mojego, jak w stepie gdzieś przecie, 
Kozacy hulają, gaj szumi drzewami, 
Mogiła śni dumki osnute żałobą, 
I morze gra sine, topola powiewa, 
Cichuteńko dziewczę Hrycia18 sobie śpiewa, 
Nie jestem sam jeden, — jest żyć z kim do grobu. 
Ot, gdzie dobro moje, grosze 
I sława poczciwa; 
A za radę dziękuję wam, 
Bo rada zdradliwa. 
Póki życia — poprzestanę 
Na martwym tym słowie, 
By wylewać łzy i smutek... 
Bywajcie mi zdrowi! 
Czas mi w drogę już wyprawiać 
Dziatki serca mego. 
Niech ruszają! może znajdą 
Kozaka starego, 
Co powita syny swoje 
Sędziwymi łzami — 
Dość mi tego, raz więc jeszcze: 
Pan ja nad panami! 
 

*

Tak to siedząc w końcu stoła, 
Myślę po kolei; 
Kogo prosić, kto powiedzie?... 
Na dworze już dnieje, 
Zagasł księżyc, słońce świeci, 
Hajdamacy wstali, 
Pomodlili się, odziali, — 
Naokoło stali — 
I posępnie, jak sieroty, 
Milcząc spoglądali. 
„Pobłogosław, mówią, ojcze — 
Pokąd silne dzieci; 
Pobłogosław szukać doli 
Po szerokim świecie...” 
— Poczekajcie, świat nie chata, 
A wy — małe dzieci, 
Głupie jeszcze... Któż na czele 
W świat was poprowadzi? 
Gdzie watażka? Kto obroni? 
Kto w biedzie poradzi? 
Jam was chował, wyhodował, 
Wzrośliście jak dęby... 
W świat idziecie, a tam każdy 
Na książkach zjadł zęby. 
Wybaczajcie, żem nie uczył: 
Bo i mnie choć bili, 
Dobrze bili, lecz niewiele 
Czego nauczyli! 
............................. 
............................. 
Cóż wam rzekną? — chodźmy, dzieci, 
Biedna moja głowa! 
Ach, jest u mnie ojciec szczery, 
Chociaż nie rodzony, 
Da on mi poradę dla was, 
Bo sam doświadczony: 
Wie, jak ciężko żyć na świecie 
Sierocie biednemu. 
Nie pogardził on tym słowem, 
Co śpiewała jemu 
Matka niegdyś, spowijając 
I nucąc dziecinie; 
Nie pogardził on tym słowem 
Co o Ukrainie 
Lirnik ślepy tak żałośnie 
1 2 3 4 5 6 7 8 9
Idź do strony:

Darmowe książki «Hajdamacy - Taras Szewczenko (gdzie w internecie można czytać książki za darmo TXT) 📖» - biblioteka internetowa online dla Ciebie

Uwagi (0)

Nie ma jeszcze komentarzy. Możesz być pierwszy!
Dodaj komentarz