Darmowe ebooki » Satyra » Satyry - Ignacy Krasicki (biblioteka w txt) 📖

Czytasz książkę online - «Satyry - Ignacy Krasicki (biblioteka w txt) 📖».   Wszystkie książki tego autora 👉 Ignacy Krasicki



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 19
Idź do strony:
Ignacy Krasicki Satyry

 

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

ISBN 978-83-288-3403-3

Satyry Strona tytułowa Spis treści Początek utworu Satyry, część pierwsza Do króla Świat zepsuty Złość ukryta i jawna Szczęśliwość filutów Marnotrawstwo Oszczędność Pijaństwo Przestroga młodemu Żona modna Życie dworskie Pan niewart sługi Gracz Palinodia Satyry, część druga Pochwały milczenia Pochwała wieku Pochwała głupstwa Wziętość Człowiek i zwierz Klatki Mędrek Małżeństwo Podróż Przypisy Wesprzyj Wolne Lektury Strona redakcyjna
Satyry
Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/towarzystwo/
Satyry, część pierwsza
Do króla
Im wyżej, tym widoczniej; chwale lub naganie1   
Podpadają królowie, najjaśniejszy panie! 
Satyra prawdę mówi, względów się wyrzeka. 
Wielbi urząd, czci króla, lecz sądzi człowieka. 
Gdy więc ganię zdrożności i zdania mniej baczne2, 
Pozwolisz, mości królu, że od ciebie zacznę.
Jesteś królem, a czemu nie królewskim synem3?   
To niedobrze; krew pańska jest zaszczyt przed gminem4. 
Kto się w zamku urodził, niech ten w zamku siedzi; 
Z tegoć powodu nasi szczęśliwi sąsiedzi. 
Bo natura na rządczych pokoleniach5 zna się: 
Inszym powietrzem żywi, inszą strawą pasie. 
Stąd rozum bez nauki, stąd biegłość bez pracy; 
Mądrzy, rządni, wspaniali, mocarze, junacy — 
Wszystko im łatwo idzie; a chociażby który 
Odstrychnął się na moment od swojej natury, 
Znowu się do niej wróci, a dobrym koniecznie 
Być musi i szacownym6 w potomności wiecznie. 
Bo od czegoż poeci? Skarb królestwa drogi7, 
Rodzaj możny w aplauzy8, w słowa nieubogi, 
Rodzaj, co umie znaleźć, czego i nie było, 
A co jest, a niedobrze, żeby się przyćmiło, 
I w to oni potrafią; stąd też jak na smyczy 
Szedł chwalca za chwalonym, zysk niosąc w zdobyczy, 
A choć który fałsz postrzegł, kompana nie zdradził; 
Ten gardził, ale płacił, ów śmiał się, lecz kadził. 
Tyś królem, czemu nie ja? Mówiąc między nami, 
Ja się nie będę chwalił, ale przymiotami 
Niezłymi się zaszczycam. Jestem Polak rodem, 
A do tego i szlachcic, a choćbym i miodem 
Szynkował, tak jak niegdyś ów bartnik w Kruszwicy9, 
Czemuż bym nie mógł osieść na twojej stolicy? 
Jesteś królem — a byłeś przedtem mości panem; 
To grzech nieodpuszczony. Każdy, który stanem 
Przedtem się z tobą równał, a teraz czcić musi, 
Nim powie: „najjaśniejszy”, pierwej się zakrztusi10; 
I choć się przyzwyczaił, przecież go to łechce: 
Usty cię czci, a sercem szanować cię nie chce. 
I ma słuszne przyczyny. Wszak w Lacedemonie11 
Zawżdy siedział Tesalczyk12 na Likurga13 tronie, 
Greki archontów14 swoich od Rzymianów brali, 
Rzymianie dyktatorów15 od Greków przyzwali16; 
Zgoła, byle był nie swój, choćby i pobłądził, 
Zawżdy to lepiej było, kiedy cudzy rządził. 
Czyń, co możesz, i dziełmi sąsiadów zadziwiaj, 
Szczep nauki, wznoś handel i kraj uszczęśliwiaj — 
Choć wiedzą, chociaż czują, żeś jest tronu godny, 
Nie masz chrztu, co by zmazał twój grzech pierworodny. 
Skąd powstał na Michała ów spisek zdradziecki? 
Stąd tylko, że król Michał zwał się Wiszniowiecki. 
Do Jana, że Sobieski, naród nie przywyka, 
Król Stanisław dług płaci za pana stolnika17. 
Czujesz to — i ja czuję; więc się już nie troszczę, 
Pozwalam ci być królem, tronu nie zazdroszczę. 
Źle to więc, żeś jest Polak; źle, żeś nie przychodzień; 
To gorsza (luboć, prawda, poprawiasz się co dzień) — 
Przecież muszę wymówić, wybacz, że nie pieszczę — 
Powiem więc bez ogródki: oto młodyś jeszcze. 
Pięknież to, gdy na tronie sędziwość się mieści; 
Tyś nań wstąpił mający lat tylko trzydzieści18, 
Bez siwizny, bez zmarszczków: zakał19 to nie lada. 
Wszak siwizna zwyczajnie talenta posiada, 
Wszak w zmarszczkach rozum mieszka, a gdzie broda siwa, 
Tam wszelka doskonałość zwyczajnie przebywa. 
Nie byłeś, prawda, winien temu, żeś nie stary; 
Młodość, czerstwość i rześkość piękneż to przywary, 
Przecież są przywarami. Aleś się poprawił: 
Już cię tron z naszej łaski siwizny nabawił. 
Poczekaj tylko, jeśli zstarzeć ci się damy, 
Jak cię
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 19
Idź do strony:

Darmowe książki «Satyry - Ignacy Krasicki (biblioteka w txt) 📖» - biblioteka internetowa online dla Ciebie

Podobne książki:

Uwagi (0)

Nie ma jeszcze komentarzy. Możesz być pierwszy!
Dodaj komentarz