Darmowe ebooki ┬╗ Esej ┬╗ Rozmy┼Ťlania - Marek Aureliusz (ksi─ů┼╝ki naukowe online za darmo TXT) ­čôľ

Czytasz ksi─ů┼╝k─Ö online - ┬źRozmy┼Ťlania - Marek Aureliusz (ksi─ů┼╝ki naukowe online za darmo TXT) ­čôľ┬╗.   Wszystkie ksi─ů┼╝ki tego autora ­čĹë Marek Aureliusz



1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 19
Id┼║ do strony:
Marek Aureliusz Rozmy┼Ťlania

 

tłum. Marian Reiter

Ta lektura, podobnie jak tysi─ůce innych, jest dost─Öpna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utw├│r opracowany zosta┼é w ramach projektu Wolne Lektury przez fundacj─Ö Nowoczesna Polska.

ISBN 978-83-288-5506-9

Rozmy┼Ťlania Strona tytu┼éowa Spis tre┼Ťci Pocz─ůtek utworu Przedmowa do wydania II Ksi─Öga I Ksi─Öga II Ksi─Öga III Ksi─Öga IV Ksi─Öga V Ksi─Öga VI Ksi─Öga VII Ksi─Öga VIII Ksi─Öga IX Ksi─Öga X Ksi─Öga XI Ksi─Öga XII Przypisy Wesprzyj Wolne Lektury Strona redakcyjna
Rozmy┼Ťlania
Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymuj─ů dost─Öp do prapremier wcze┼Ťniej ni┼╝ inni. Zadeklaruj sta┼é─ů wp┼éat─Ö i do┼é─ůcz do Towarzystwa Przyjaci├│┼é Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/towarzystwo/
Przedmowa do wydania II

Pierwszy przek┼éad Rozmy┼Ťla┼ä Marka Aurelego w j─Özyku polskim, opracowany z inicjatywy dra Twardowskiego, prof. Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, ukaza┼é si─Ö w r. 1913, jako XX tom wydawnictwa Symposion pod redakcj─ů Leopolda Staffa we Lwowie.

Inicjatyw─Ö do wydania drugiego, w ─çwier─ç wieku po pierwszym wydaniu, podj─ů┼é dr W┼éadys┼éaw Tatarkiewicz, prof. Uniwersytetu J. Pi┼ésudskiego w Warszawie. Dr Tadeusz Sinko, prof. Uniwersytetu Jagiello┼äskiego, podj─ů┼é si─Ö opracowania wst─Öpu1 do wydania drugiego i wielk─ů okaza┼é dla mnie osobi┼Ťcie uprzejmo┼Ť─ç, dokonawszy z ogromn─ů troskliwo┼Ťci─ů przejrzenia przek┼éadu. Z uwag prof. Sinki bardzo wiele skorzysta┼éem.

Wszystkim trzem składam serdeczne podziękowanie.

Marian Reiter.

Warszawa, wrzesień 1937.

Ksi─Öga I

1. Dziadkowi Werusowi23 ÔÇö ┼éagodno┼Ť─ç i r├│wne usposobienie.

2. Dobremu imieniu ojca4 i pami─Öci o nim ÔÇö umi┼éowanie skromno┼Ťci i charakter m─Öski.

3. Matce5 ÔÇö ducha pobo┼╝no┼Ťci i dobroczynno┼Ťci. I odraz─Ö nie tylko przed wyrz─ůdzaniem krzywdy, lecz i przed my┼Ťl─ů o niej. Nadto spos├│b ┼╝ycia prosty, daleki od zbytku ludzi bogatych.

4. Pradziadowi6 ÔÇö ┼╝em do szko┼éy publicznej nie chodzi┼é, lecz mia┼é dobrych nauczycieli w domu, i nabycie prze┼Ťwiadczenia, ┼╝e powinno si─Ö na to nie ┼╝a┼éowa─ç grosza.

5. Wychowawcy ÔÇö ┼╝e nie sta┼éem si─Ö ani Zielonym, ani Niebieskim, ani zwolennikiem Okr─ůg┼éych, ani D┼éugich7. I wytrwa┼éo┼Ť─ç w trudach i poprzestawanie na ma┼éym, przyk┼éadanie r─Öki do pracy i niezajmowanie si─Ö zbyt wielu sprawami na raz. I nieprzyst─Öpno┼Ť─ç dla potwarzy.

6. Diognetowi ÔÇö wstr─Öt do b┼éahostek. I brak wiary w to, co m├│wi─ů czarodzieje i kuglarze o zamawianiach i wyp─Ödzaniu z┼éych duch├│w itp. I brak zainteresowania si─Ö hodowl─ů przepi├│rek i niech─Ö─ç do zajmowania si─Ö podobnymi g┼éupstwami. I znoszenie szczero┼Ťci drugich. I spoufalenie si─Ö z filozofi─ů, i sposobno┼Ť─ç s┼éuchania wyk┼éad├│w Bakchejosa najpierw, nast─Öpnie Tandazysa i Markiana. I sztuk─Ö pisania dialog├│w we wczesnej m┼éodo┼Ťci. I umi┼éowanie ┼éo┼╝a prostego, okrytego sk├│r─ů, i tego wszystkiego, co zaleca helle┼äski spos├│b ┼╝ycia.

7. Rustykowi8 ÔÇö zrozumienie potrzeby poprawy i piel─Ögnowania charakteru. I uchronienie si─Ö przed ambicj─ů b┼éyszczenia w sofistyce, i brak ch─Öci do pisania rozpraw teoretycznych lub uk┼éadania m├│w nawo┼éuj─ůcych do cnoty lub przedstawiania si─Ö w spos├│b che┼épliwy za cz┼éowieka ┼Ťwi─ůtobliwego czy te┼╝ dobrodzieja. I unikanie retoryczno┼Ťci, poetyczno┼Ťci i wyszukanego dowcipu. I niechodzenie w domu w stroju uroczystym, i pod innymi wzgl─Ödami niewykraczanie przeciw prostocie. I sztuk─Ö pisania list├│w prostych, takich, jak on sam na przyk┼éad napisa┼é z Sinuessy do matki mojej. I pojednawcze usposobienie, i wyrozumia┼éo┼Ť─ç wobec tych, kt├│rzy mnie czym┼Ť zgniewali i obrazili, je┼╝eli tylko zechcieli sami b┼é─ůd sw├│j pozna─ç. I sztuk─Ö czytania dok┼éadnego, a nie zadowolenia si─Ö czytaniem pobie┼╝nym. I niezbyt ┼éatwe nastawianie ucha plotkarzom. I poznanie wyk┼éad├│w Epikteta9, kt├│rych mi udzieli┼é z w┼éasnej ksi─ů┼╝nicy.

8. Apolloniuszowi10 ÔÇö niezale┼╝no┼Ť─ç s─ůd├│w i rozwa┼╝n─ů pewno┼Ť─ç w post─Öpowaniu. I niezwa┼╝anie na nic innego, nawet troch─Ö, jak na rozs─ůdek. I sta┼é─ů r├│wnowag─Ö umys┼éu w cierpieniach dolegliwych, przy stracie dziecka, w chorobie d┼éugotrwa┼éej. I zobaczenie na jego ┼╝ywym przyk┼éadzie jasno, ┼╝e ten sam cz┼éowiek mo┼╝e by─ç bardzo stanowczy i ┼éagodny. I zupe┼ény brak z┼éego humoru przy nauczaniu. I zobaczenie cz┼éowieka uwa┼╝aj─ůcego do┼Ťwiadczenie i bieg┼éo┼Ť─ç w udzielaniu nauki stanowczo za najmniejsz─ů ze swych zalet. I nauczenie, jak nale┼╝y przyjmowa─ç tak zwane us┼éugi ze strony przyjaci├│┼é, nie trac─ůc przy tym swej niezale┼╝no┼Ťci ani ich nie przeoczaj─ůc oboj─Ötnie.

9. Sekstusowi11 ÔÇö ducha ┼╝yczliwo┼Ťci. I wz├│r domu rz─ůdzonego po ojcowsku. I zrozumienie ┼╝ycia wed┼éug natury. I powag─Ö niewymuszon─ů. I zdolno┼Ť─ç troskliwego odgadywania potrzeb przyjaci├│┼é. I cierpliwo┼Ť─ç w obcowaniu z prostakami i lud┼║mi my┼Ťl─ůcymi w spos├│b nienaukowy. I zdolno┼Ť─ç przystosowania si─Ö do wszystkich ludzi tak─ů, ┼╝e obcowanie z nim by┼éo im milsze nad wszelkie pochlebstwo, a chwila, kt├│r─ů z nim sp─Ödzali, by┼éa im w┼éa┼Ťnie ze wzgl─Ödu na jego osob─Ö bardzo po┼╝─ůdana. I umiej─Ötno┼Ť─ç wyszukania w spos├│b rozumny i stosowny, i u┼éo┼╝enia sobie zasad ┼╝yciowych. I unikanie nawet pozoru gniewu lub innego jakiego┼Ť uniesienia; wz├│r najwy┼╝szego opanowania si─Ö, r├│wnocze┼Ťnie spokoju i bardzo wielkiej tkliwo┼Ťci; umiej─Ötno┼Ť─ç chwalenia bez natarczywo┼Ťci, wielk─ů te┼╝ nauk─Ö, lecz bez popisywania si─Ö.

10. Aleksandrowi12, gramatykowi ÔÇö niech─Ö─ç do ganienia innych. Gdy kto u┼╝y┼é zwrotu barbarzy┼äskiego, b┼é─Ödnego lub niezr─Öcznego, nie wytykanie tego w spos├│b obra┼║liwy, lecz wypowiadanie tego, co nale┼╝a┼éo powiedzie─ç, i to w formie odpowiedzi lub potwierdzenia, lub w formie wsp├│lnego zastanowienia si─Ö nad sam─ů spraw─ů, a nie nad form─ů s┼éowa, lub w jaki┼Ť inny tego rodzaju spos├│b delikatnej poprawki.

11. Frontonowi13 ÔÇö u┼Ťwiadomienie, jak okropna jest zawi┼Ť─ç, chytro┼Ť─ç i ob┼éuda, id─ůca w parze z tyrani─ů, i jak ci, kt├│rzy zw─ů si─Ö u nas patrycjuszami, jako┼Ť nikogo nie kochaj─ů.

12. Aleksandrowi ze szko┼éy Platona14 ÔÇö aby cz─Östo i bez koniecznej potrzeby nie m├│wi─ç i w listach nie pisa─ç do kogo ÔÇ×jestem zaj─ÖtyÔÇŁ i aby w ten spos├│b, powo┼éuj─ůc si─Ö na okoliczno┼Ťci, nie uchyla─ç si─Ö od obowi─ůzku udzielania pomocy nale┼╝nej bli┼║nim.

13. Katulusowi15 ÔÇö nie lekcewa┼╝y─ç ┼╝al├│w przyjaci├│┼é, cho─çby nieuzasadnionych, lecz usi┼éowa─ç przywr├│ci─ç ich zwyk┼éy stosunek do nas. Z gor─ůc─ů te┼╝ pochwa┼é─ů wyra┼╝a─ç si─Ö o nauczycielach tak, jak to czytamy we wspomnieniach o Domicjuszu i Atenodocie16. Serdeczn─ů tak┼╝e mi┼éo┼Ť─ç dzieci.

14. Bratu memu Sewerowi17 ÔÇö mi┼éo┼Ť─ç rodziny, prawdy i sprawiedliwo┼Ťci. I zaznajomienie si─Ö z jego pomoc─ů z Trazeaszem18, Helwidiuszem19, Katonem2021, Dionem22 i Brutusem23 i poj─Öcie istoty pa┼ästwa demokratycznego z jednakim dla wszystkich uprawnieniem, rz─ůdz─ůcego si─Ö wed┼éug zasad r├│wno┼Ťci i sprawiedliwo┼Ťci, i istot─Ö monarchii, kt├│ra ponad wszystko szanuje wolno┼Ť─ç poddanych. I cze┼Ť─ç dla filozofii sta┼é─ů i zawsze jednak─ů. Dobroczynno┼Ť─ç i hojno┼Ť─ç szerok─ů, i ufno┼Ť─ç, i wiar─Ö w mi┼éo┼Ť─ç przyjaci├│┼é. I otwarto┼Ť─ç wobec ludzi zas┼éuguj─ůcych na jego nagan─Ö. I to, ┼╝e przyjaciele jego nigdy nie byli w tym po┼éo┼╝eniu, aby dopiero domy┼Ťla─ç si─Ö, czego on chce lub czego sobie ┼╝yczy, bo by┼éo to jasne.

15. Maksymowi24 ÔÇö opanowanie siebie samego i nietracenie przy niczym g┼éowy. I pogod─Ö ducha w przykrych stosunkach ┼╝yciowych i w chorobie. I charakter zr├│wnowa┼╝ony, ┼éagodno┼Ť─ç w parze z powag─ů. I wype┼énianie obowi─ůzk├│w bez narzekania. I to, ┼╝e wszyscy mu wierzyli, i┼╝ tak my┼Ťli, jak m├│wi, i ┼╝e, co czyni, czyni bez z┼éych zamiar├│w. I to, ┼╝e niczemu si─Ö nie dziwi┼é, niczego nie ba┼é, nigdy si─Ö nie ┼Ťpieszy┼é, nie waha┼é, nigdy nie by┼é bezradny lub zak┼éopotany, nikomu nie stara┼é si─Ö przypodoba─ç u┼Ťmiechem, na nikogo si─Ö nie gniewa┼é, nikogo nie podejrzewa┼é. I ducha dobroczynno┼Ťci, i sk┼éonno┼Ť─ç do przebaczania, i prawdom├│wno┼Ť─ç. I wz├│r cz┼éowieka id─ůcego raczej prost─ů drog─ů, ni┼╝ takiego, kt├│ry wraca na prost─ů drog─Ö. I ┼╝e nikt nie m├│g┼é przypuszcza─ç ani na chwil─Ö, i┼╝ on patrzy na niego z g├│ry, ale te┼╝ nikt nie m├│g┼éby si─Ö odwa┼╝y─ç na to, by siebie wy┼╝ej stawia─ç od niego. I wdzi─Ök w ca┼éym post─Öpowaniu.

16. Ojcu25 ÔÇö ┼éagodno┼Ť─ç i niewzruszone trwanie przy s─ůdzie wydanym po dok┼éadnej rozwadze. I oboj─Ötno┼Ť─ç wobec tak zwanych zaszczyt├│w. I pracowito┼Ť─ç, i wytrwa┼éo┼Ť─ç. I ch─Ötne sk┼éanianie ucha tym, kt├│rzy mieli jaki┼Ť wniosek po┼╝yteczny dla og├│┼éu. I bezwzgl─Ödne wymierzanie zas┼éugi ka┼╝demu. I do┼Ťwiadczenie, gdzie trzeba nacisku, a gdzie sfolgowania. I usuni─Öcie mi┼éo┼Ťci nienaturalnej. I towarzysko┼Ť─ç. I pozwalanie przyjacio┼éom zasiada─ç z nim zawsze do sto┼éu i nie towarzyszy─ç mu w podr├│┼╝ach. I okazywanie si─Ö jednakim zawsze wobec tych, kt├│rzy dla jakiego┼Ť powodu byli nieobecni. Podczas obrad dok┼éadne i cierpliwe badanie ka┼╝dej sprawy i niezaprzestawanie my┼Ťlenia o niej pod pierwszym lepszym pozorem. I sztuk─Ö utrzymywania przy sobie przyjaci├│┼é, nieprzykrzenia ich sobie i nieprzesadzania ich w mi┼éo┼Ťci. I wystarczanie samemu sobie we wszystkim, i umys┼é pogodny. I umiej─Ötno┼Ť─ç patrzenia w przysz┼éo┼Ť─ç rozumnie, i baczenia na okoliczno┼Ť─ç najdrobniejsz─ů bez przesady. I ukr├│cenie zwyczaju okrzyk├│w powitalnych i innych oznak pochlebstwa wobec siebie. I baczne czuwanie nad potrzebami pa┼ästwa, i oszcz─Ödno┼Ť─ç w szafowaniu groszem publicznym, i oboj─Ötno┼Ť─ç wobec wyrzut├│w z tego powodu czynionych. I ani strachu zabobonnego przed bogami, ani ubiegania si─Ö o wzgl─Ödy ludzi, ani o to, aby si─Ö im podoba─ç czy te┼╝ schlebia─ç posp├│lstwu; owszem, trze┼║wo┼Ť─ç w ka┼╝dej sprawie i sta┼éo┼Ť─ç, zawsze wielki takt i niech─Ötne sk┼éanianie si─Ö do jakichkolwiek nowo┼Ťci. Skromne zarazem i ch─Ötne u┼╝ywanie dar├│w losu, kt├│re si─Ö przyczyniaj─ů do umilenia ┼╝ycia, ale po

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ... 19
Id┼║ do strony:

Darmowe ksi─ů┼╝ki ┬źRozmy┼Ťlania - Marek Aureliusz (ksi─ů┼╝ki naukowe online za darmo TXT) ­čôľ┬╗ - biblioteka internetowa online dla Ciebie

Uwagi (0)

Nie ma jeszcze komentarzy. Mo┼╝esz by─ç pierwszy!
Dodaj komentarz