Darmowe ebooki » Wiersz » Pannie Jadwidze Tarłównie kwoli - Mikołaj Sęp Szarzyński (polska biblioteka .txt) 📖

Czytasz książkę online - «Pannie Jadwidze Tarłównie kwoli - Mikołaj Sęp Szarzyński (polska biblioteka .txt) 📖».   Wszystkie książki tego autora 👉 Mikołaj Sęp Szarzyński



1 2
Idź do strony:
Mikołaj Sęp Szarzyński Pannie Jadwidze Tarłównie (potym wojewodzinej ruskiej) kwoli

 

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Nowoczesna Polska.

Pannie Jadwidze Tarłównie kwoli Strona tytułowa Spis treści Początek utworu Przypisy Wesprzyj Wolne Lektury Strona redakcyjna
Pannie Jadwidze Tarłównie (potym wojewodzinej ruskiej) kwoli1
Piorunem strasznym obrzymy2 pobite3, 
Poważnych królów sprawy znamienite 
Niech, kto chce, śpiewa: nam sie, lutnio, mało 
Pegazskich zdrojów4 wody pić dostało5. 
 
Bacha6 śpiewajmy, cicho pijącego, 
Przy nim Cyprydę7 i wojny pustego 
Spokojne dziecka8, które zawżdy swoję 
Na rozpalonej skale ostrzy zbroję. 
 
Powiedzmy k temu żartobliwe zdrady 
Leśnych Satyrów9 na śliczne Dryady10, 
Albo płacz śmieszny nieważnej ciężkości, 
Która przy trudnej tuż chodzi miłości. 
 
I was, nadobne Nimfy11, wspomieniemy12, 
A zawsze ciebie naprzód przed inemi, 
Którą Dniestr rybny, którą Wisła sobie 
Biorą (lecz z krzywdą13 oba) ku ozdobie. 
 
Długi na kresie co krótkim Strwiąż14 płynie, 
Że cię wychował, prawdziwie tym słynie, 
Pewien w tej mierze i oceanowi 
Sławy nie stąpić, tysiąc15 Nimf królowi. 
 
Niedarmo hardy: jawnie to baczymy, 
Jako ty kwitniesz dary ozdobnymi; 
Zrównałaś stanem w wstydliwą Dyaną16, 
Zrównałaś twarzą z Wenerą17 różaną. 
 
Mniejsza od ciebie Pallas18 w obyczaje, 
W kożdej19 twej sprawie Charis20 sie znać daje, 
I zdumiewa sie Helikon21 uczony, 
Gdy lilianą22 ręką bijesz w strony. 
 
Ozdobo ziemie23! szczęśliwy, szczęśliwy, 
Komu cię Pan Bóg naznaczył życzliwy; 
Komu cię Hymen24 słowy statecznemi 
I pochodniami przyłączy wiecznemi. 
 
Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/towarzystwo/
Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/towarzystwo/
Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/
Przekaż 1% podatku na Wolne Lektury.
KRS: 0000070056
Nazwa organizacji: Fundacja Nowoczesna Polska
Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.
Przypisy:

1. Wiersz adresowany jest do Jadwigi, córki chorążego lwowskiego Jana Tarły, która w owym czasie była bardzo popularną osobą, o której rękę starało się wielu mężczyzn nie tylko dzięki jej urodzie, ale także dzięki pokaźnemu posagowi. Na podstawie tego wiersza wymyślono nieszczęśliwy romans Mikołaja Sępa Szarzyńskiego z Jadwigą. Stał się on podstawą noweli Adama Krechowieckiego Trałówna (1896) i dramatu Bronisława Grabowskiego Jadwiga Tarłówna (1899). Zob. Mikołaj Sęp Szarzyński, Poezje zebrane, Warszawa 2001, s. 181-182. [przypis edytorski]

2. obrzymy — starop. olbrzymy. [przypis redakcyjny]

3. W wersie tym zawarta jest aluzja do walki olbrzymów przeciwko Zeusowi i bogom olimpijskim. Giganci zostali pobici piorunem Zeusa. Gigantomachia została opisana w Metamorfozach Owidiusza, który podobnie jak Szarzyński pod wpływem miłości zaczął opiewać inny temat. Zob. Owidiusz Miłoski (Amores). [przypis edytorski]

4. Pegazkich zdrojów — w mit. gr. na wzgórzu Muz, gdy Pegaz uderzył kopytem w skałę, wypłynęło źródło Hippokrene, które daje poetom natchnienie. „Pegazkie zdroje” czy „hipokreńska bania”, z których piją poeci to motyw często przewijający się w ówczesnej poezji. Zob. wiersz Jana Andrzeja Morsztyna Do swoich książek (Dokąd się, moja lutni, napierasz skwapliwie?). [przypis edytorski]

5. Autor pisze o tym, że ponieważ nie pił zbyt wiele ze źródła natchnienia poetyckiego nie ma śmiałości, by napisać utwór o tematyce mitologicznej (gigantomachia, zob. wers 1) czy rycerskiej („Poważnych królów sprawy znamienite...”). [przypis edytorski]

6. Bachus a. Bakchus — rzymski bóg wina, patron poezji biesiadnej, Dionizos u Greków. Tutaj Bakchus pokazany jest jako spokojny, „cicho pijący”. Tak samo przedstawia go w Pieśniach Horacy. [przypis redakcyjny]

7. Cypryda — jedno z przezwisk Wenery, czczonej na wyspie Cyprze. [przypis redakcyjny]

8. Amor, Cupido, po grecku Eros, syn Afrodyty, przedstawiany w postaci chłopięcia skrzydlatego, wypuszczającego z łuku strzały miłości; szyk przestawny; powinno być: wojny spokojne pustego dziecka; puste — tu: beztroskie, swawolne, niepoważne. [przypis redakcyjny]

9. Satyry — przekorne bożki. [przypis redakcyjny]

10. Dryady — boginki leśne. [przypis redakcyjny]

11. Nimfy — bóstwa leśne i wodne. [przypis redakcyjny]

12. wspomieniemy — od starop. wspomionąć (dawn. wspomięnąć), wspomienę a. wspomionę; dziś wspomnieć. [przypis redakcyjny]

13. z krzywdą — niesłusznie. [przypis redakcyjny]

14. Strwiąż — rzeka, lewy dopływ Dniestru, w ziemi Przemyskiej, przepływająca przez wieś rodzinną Tarłówny; zwykły szyk wyrazów byłby: Długi Strwiąż, co płynie na krótkim kresie...; wpływ składni łacińskiej. [przypis redakcyjny]

15. dop. l. mn.: pewien w tej mierze nie ustąpić sławy i oceanowi, królowi tysięcy nimf. [przypis redakcyjny]

16. Dyana — u Rzymian bogini łowiectwa. [przypis redakcyjny]

17. Wenera — u Rzymian bogini miłości. [przypis redakcyjny]

18. Pallas — Atena (Minerwa) u Greków ukochana córka Zeusa, szczególniejsza opiekunka Aten, bóstwo wpływowe. [przypis redakcyjny]

19. W kożdej — w każdej; taka forma stale występuje u Sępa Szarzyńskiego. [przypis redakcyjny]

20. Charis — u Greków bogini wdzięku niewieściego. [przypis redakcyjny]

21. Helikon — góra w Grecji (Beocji), poświęcona Muzom. [przypis redakcyjny]

22. lilianą — liljową; neologizm autora. [przypis redakcyjny]

23. ziemie — dawn., dop. l. p. rzecz. r. ż. z osn. spółgł. podniebienną. [przypis redakcyjny]

24. Hymen — bożek małżeństwa, syn Apollona. [przypis redakcyjny]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Nowoczesna Polska – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?


Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:
Fundacja Nowoczesna Polska
KRS 0000070056

Dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Ten utwór nie jest objęty majątkowym prawem autorskim i znajduje się w domenie publicznej, co oznacza że możesz go swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać. Jeśli utwór opatrzony jest dodatkowymi materiałami (przypisy, motywy literackie etc.), które podlegają prawu autorskiemu, to te dodatkowe materiały udostępnione są na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa – Na Tych Samych Warunkach 3.0 PL.

Źródło: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/pannie-jadwidze-tarolwnie-kwoli

Tekst opracowany na podstawie: Mikołaj Sęp Szarzyński, Rytmy abo Wiersze polskie w wyborze, wyd. E. Wende i S-ka., Warszawa 1914

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa

1 2
Idź do strony:

Darmowe książki «Pannie Jadwidze Tarłównie kwoli - Mikołaj Sęp Szarzyński (polska biblioteka .txt) 📖» - biblioteka internetowa online dla Ciebie

Uwagi (0)

Nie ma jeszcze komentarzy. Możesz być pierwszy!
Dodaj komentarz